Barcha maqolalar

SIYOSIY JARAYONLARDA VA XALQARO MUNOSABATLARDA SUN’IY INTELLEKT: ISTIQBOLLAR, MUAMMOLAR VA TAHDIDLAR

Maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi tahlil qilingan. Muallif sun’iy intellekt texnologiyalari yordamida katta miqdordagi siyosiy ma’lumotlarni tahlil qilish, ichki va tashqi siyosat qarorlarini qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash, samarali harakatlar rejalarini ishlab chiqish hamda siyosiy jarayonlarni istiqbolini belgilash, maqsadli auditoriyani manipulyatsiya qilishning ijobiy va salbiy jihatlarini yoritib bergan. Sun’iy intellekt tizimlari orqali siyosiy yo‘naltirilgan algoritmlarni siyosiy jarayonlarga, shuningdek xalqaro munosabatlarda joriy etish natijasida yuzaga keladigan imkoniyatlar va istiqbollar, muammolar va tahdidlar keltirib o‘tilgan.

170
17.05.2026

TEXNOLOGIK TARAQQIYOT DAVRIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA KREATIV MULOQOTNING YO‘QOLISHIDAGI FALSAFIY YONDASHUVLAR

Ushbu maqolada axborot – kommunikatsiya texnologiyalari shiddat bilan rivojlanayotgan davrda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ijtimoiy muloqot jarayonlarida yuzaga kelayotgan muammolar atroflicha tahlil qilinadi. Muallif virtual dunyoga qaramlikning bolalar nutqi, dunyoqarashi va o‘zaro insoniy munosabatlariga salbiy ta`sirini falsafiy va pedagogik nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqadi. Shuningdek , maqola texnologik taraqqiyot sharoitida o‘quvchilarning jonli muloqotga bo‘lgan ehtiyojini qayta tiklash va raqamli qurilmalarda foydalanish bo‘yicha ilmiy takliflar ilgari suriladi.

182
04.05.2026

SOLIQ TIZIMINING JAMIYAT RIVOJIDAGI ROLI

Yurtimizda iqtisodiyotni rivojlantirish davrida soliqlar va ularga bo‘lgan majburiy to‘lovlar davlat xazinasining asosiy daromad manbasi hisoblangan.Soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar belgilangan tartibda undiriladi.O‘zbekiston Respublikasi bosh qomusi-mamlakat konstitutsiyasining 51 va 123-moddalarida ham fuqarolarning burch va majburiyatlaridan biri sifatida belgilangan .Soliq qonunchiligida soliq tizimi qisqaroq talqin qilinib bir xil mohiyatga ega bo‘lgan va markazlashgan pul fondini tashkil etadigan soliq boj va majburiy to‘lovlarning yig‘indisi soliq tizmi deb yuritiladi. Mazkur maqoladi soliq turlari , soliqga tortish tog‘ri va ehri soliqlar haqida fikr yuritiladi.

180
04.05.2026

DUNYOQARASH TUSHUNCHASI VA UNING FALSAFIY-LINGVISTIK AHAMIYATI

Mazkur maqolada dunyoqarash tushunchasi falsafiy, ijtimoiy va lingvistik jihatdan keng tahlil qilinadi. Unda dunyoqarashning mohiyati, tarkibiy qismlari, asosiy turlari (diniy, ilmiy va falsafiy) hamda ularning o‘ziga xos xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, xorijiy tilni o‘rganish jarayonida "tilning dunyoqarash tasviri" masalasi ingliz tili misolida tahlil qilinib, shaxs rivojidagi o‘rni falsafiy asoslab beriladi. Tadqiqotda zamonaviy jamiyatda dunyoqarash bilan bog‘liq muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar ilgari suriladi.

212
04.05.2026

O‘ZBEK VA INGLIZ BOLALAR FOLKLORI LEKSIKASINING TARKIBI

Ushbu maqolada oʻzbek va ingliz tillariga xos bolalar folklorining lugʻat tizimiga xos birliklarning oʻziga xos tarkibiy tahlili amalga oshirilgan. Har ikki xalqqa xos xalq ogʻzaki ijodi namunalaridagi birliklarning ma’no koʻlami oʻrganilgan.

175
04.05.2026

VAKILLIK HOKIMIYATI – IJTIMOIY BIRDAMLIK VA HAMJIHATLIKNI TA’MINLASHNING MUHIM SHARTI

Ushbu maqola orqali vakillik hokimiyatining ijtimoiy birdamlik va hamjihatlikni ta’minlashdagi o‘rni falsafiy va ijtimoiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotda vakillik hokimiyatining asosiy funksiyalari, jumladan, kommunikatsiya, integratsiya, legitimatsiya, adolatni ta’minlash, ishtirokchilik va strategik vazifalari keng yoritilgan. Shuningdek, J. Habermas, Arastu va J. Roulz nazariyalari asosida demokratik jamiyatda qaror qabul qilish jarayonlarining muloqot va tenglik tamoyillariga asoslanishi asoslab berilgan. O‘zbekiston misolida parlamentning ijtimoiy barqarorlik, millatlararo totuvlik va davlat boshqaruvi samaradorligini ta’minlashdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari vakillik hokimiyatining nafaqat siyosiy institut, balki jamiyat taraqqiyotini ta’minlovchi murakkab ijtimoiy-falsafiy mexanizm ekanligini ko‘rsatadi.

241
28.04.2026

TURKIYADA O‘ZBEK DIASPORASINING SHAKLLANISHI: NAZARIY VA METODOLOGIK YONDASHUVLAR

Mazkur maqola Turkiyada shakllangan o‘zbek diasporasini o‘rganishning nazariy konseptual va metodologik asoslarini kompleks hamda interaktiv yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqot diaspora fenomenenini klassik va zamonaviy ilmiy paradigmalar kesimida qayta talqin etib, transmilliylik, akkulturatsiya, ijtimoiy integratsiya, ijtimoiy kapital va identitet transformatsiyasi kabi fundamental tushunchalarni yagona analitik model doirasida sintez qiladi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, diaspora tadqiqotlari global miqyosida sezilarli darajada rivojlangan bo‘lsada, Turkiya kontekstida o‘zbek diasporasi, emperik asoslangan, multi-darajali va metodologik jihatdan integratsiyalashgan yondoshuv asosida yetarlicha o‘rganilmagan. Shu bois mazkur tadqiqot mixed-methods dizayniga tayangan holda diaspora shakllanishining konseptual-metodologik modelini ishlab chiqadi. Taklif etilgan model diaspora jarayonlarini makro (strukturaviy omillar), mezo(ijtimoiy tarmoqlar) va mikro (individual daraja) o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liq dinamik tizim sifatida tushuntiradi. Tadqiqot natijalari diaspora integratsiya darajasi transmilliy aloqalar intensivligi, ijtimoiy kapital sifati va instatsional muhit bilan bevosita bog‘liqligini ko‘rsatadi.

212
28.04.2026

HELMUT PLESSNERNING FALSAFIY ANTROPOLOGIYASIDA INSONNING EKSANTRIK POZITSIYASI

Yigirmanchi asr falsafiy antropologiyasi tabiiy va madaniy fanlarning jadal rivojlanishi davrida inson tushunchalaridagi inqirozga javoban paydo bo'ldi. Ushbu maqolada ushbu sohaning asoschilaridan biri Helmut Plessnerning inson mavjudligining asosiy xususiyati sifatida ekssentrik pozitsiyalilik tushunchasiga asoslangan asosiy g'oyalari ko'rib chiqiladi.

215
21.04.2026

G‘ARB MUTAFAKKIRLARINING AXLOQIY ERKINLIK HAQIDAGI G‘OYALARI

Maqolada axloqiy erkinlik va axloqiy zarurat o‘rtasidagi munosabat falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Erkinlikning shaxsning ichki ma’naviy holati sifatidagi mohiyati ochib berilib, iroda erkinligi masalasi tarixiy-falsafiy kontekstda yoritiladi. Suqrot, Immanuil Kant, Benedikt Spinoza qarashlari asosida axloqiy erkinlikning zaruratni anglash bilan uzviy bog‘liqligi asoslab beriladi.

220
20.04.2026

INTERAKTIV TEXNOLOGIYALAR TALABALARNING FAOLLIGIGA TA’SIRINI TAHLIL QILISH METODLARI

Interaktiv texnologiyalarni qo‘llash orqali talabalarning faolligini oshirish g‘oyasining samaradorligini ilmiy jihatdan asoslash va uni yanada takomillashtirish uchun ushbu ta’sirning kompleks, tizimli va ko‘p qirrali tahlil qilinishi zarur hisoblanadi. Chunki faollik pedagogik hodisa sifatida faqat yakuniy natijalar bilan emas, balki o‘quv jarayonining o‘zida yuz beradigan dinamik, jarayoniy va sifat o‘zgarishlari bilan ham tavsiflanadi. Shu bois faollikni baholash faqat test natijalari yoki baholar bilan cheklanib qolmasdan, ta’lim jarayonining ichki mexanizmlarini ochib beruvchi metodologik yondashuvni talab etadi.

200
20.04.2026

SFERIK EGRIQ JUFTLARINING SIRPISHMASIZ AYLANISHI UMUMIY GEODEZIK NORMALAR BILAN

Ushbu tadqiqot umumiy geodezik normal yo'nalishga ega bo'lgan uch o'lchovli Evklid fazosidagi birlik sferasidagi egri chiziqlar juftlarining kinematik va differentsial geometrik xususiyatlarini o'rganadi. Xususan, sirpanmasdan aylanayotgan bunday egri chiziqlar orasidagi egri chiziqlar munosabatlari tahlil qilinadi. Ularning Sabban ramkalari orasidagi o'zgarishlar olinadi va aylanish harakati bilan bog'liq mos keladigan aylanish burchaklari tavsiflanadi. Bundan tashqari, egri chiziqlarning geodezik egri chiziqlari va ular orasidagi geometrik munosabatlar o'rganiladi. Matematika fanining tasnifi: 53A04, 53A17, 53C22

177
20.04.2026

O'ZBEKISTON TURIZM BOZORI RIVOJLANISHIDA TOSHKENT AGLOMERATIONINING ROLI: NAZARIY VA AMALIY JIHATLAR

Maqolada O'zbekistonda turizm bozorini shakllantirish va rivojlantirishning asosiy omili sifatidagi Toshkent aglomeratsiyasining tarkibiy va funktsional roli o'rganiladi. Aglomeratsiya nazariyasi, markaziy joy nazariyasi va turizm yo'nalishlarining raqobatbardoshlik doiralarini birlashtirgan holda, tadqiqot kapital aglomeratsiyasini bir vaqtning o'zida milliy turizm oqimlarining darvoza tuguni, ichki yo'nalish va fazoviy tashkilotchisi sifatida joylashtiradigan ko'p darajali analitik modelni yaratadi. Tadqiqot O'zbekiston Respublikasi Turizmni rivojlantirish davlat qo'mitasi, UNWTO mintaqaviy hisobotlari va O'zbekiston Milliy statistika qo'mitasining 2017-2024 yillardagi statistik ma'lumotlariga asoslanadi. Tahlil shuni ko'rsatadiki, Toshkent aglomeratsiyasi xalqaro sayyohlarning taxminan 64 foizini, litsenziyalangan turizm korxonalari faoliyatining 80 foizdan ortig'ini va milliy mehmonxonalar sig'imining 70 foizini jamlagan bo'lib, bu uning milliy turizm tizimidagi asosiy rolini tasdiqlaydi.

233
20.04.2026