Barcha maqolalar

O'ZBEKISTON VA XITOY O'RTASIDAGI IQTISODIY VA IJTIMOIY HAMKORLIK: INVESTITSIYA, SAVDO VA BANDLIK (2023–2026)

Maqolada O'zbekiston va Xitoy o'rtasidagi 2023–2026 yillardagi iqtisodiy va ijtimoiy hamkorlik tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi Xitoyning respublikaning eng yirik investoriga va yetakchi tashqi savdo sherigiga aylanishi bilan belgilanadi. Tadqiqot tizimli, qiyosiy-tavsiflovchi va strukturaviy-funktsional usullardan foydalangan holda hujjatlar, milliy statistika va analitik sharhlarning sifatli tahliliga asoslangan. Aniqlanishicha, to'plangan Xitoy investitsiyalari 2016-yildagi 300 million dollardan kamdan 2025-yil o'rtalariga kelib 10,7 milliard dollarga oshgan; qo'shma loyihalar portfeli 58 milliard dollardan oshgan; o'zaro savdo aylanmasi esa 2025-yil oxiriga kelib 17,8 milliard dollarga yetgan. Xitoy birinchi marta O'zbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar soni bo'yicha birinchi o'rinni egalladi (2026-yil boshida 5044 ta kompaniya). Ijtimoiy sohada yangi effektlar aniqlandi: qo'shma korxonalar uchun kadrlar tayyorlash, Xitoyda o'qituvchilarni tayyorlash va mintaqalarda ish o'rinlarini yaratish. Ishning amaliy ahamiyati hamkorlikning ta'sirini tizimlashtirish va uning assimetriyasini kamaytirish choralarini asoslashda yotadi.

177
14.10.2026

VAQT KOMPARATIVISTIKASI: SHARQ VA G‘ARB MUTAFAKKIRLARI TALQINIDA (IBN SINO, ANRI BERGSON, MARTIN XAYDEGGER)

Ushbu maqolada о‘rta asr islom falsafasi vakili Ibn Sino (Avitsenna), XX asr fransuz falsafasi vakili Anri Bergson va nemis ekzistensial falsafasi vakili Martin Xaydeggerning vaqt konsepsiyalari qiyosiy tahlil qilinadi. Maqolada ularning vaqtga bо‘lgan munosabati, metodologik yondashuvlari, о‘xshashlik va farqlari ochib beriladi. Tadqiqot natijasida vaqt falsafasining Sharq-G‘arb an’analari о‘rtasidagi uzluksizlik va о‘ziga xosliklari kо‘rsatiladi.

147
14.10.2026

«KIFOYA»DA FIQH MASALALARINING BAYONI: QIYOSIY TAHLIL

Ushbu maqolada Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Kifoya» asarida fiqhiy masalalarni bayon qilish usuli tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor ibodat va muomalotga oid hukmlarning taqdim etilish shakliga qaratilgan bo‘lib, ular klassik hanafiy manbalari — «Muxtasar al-Viqoya» va «Majma’ al-Maqsud» bilan qiyosiy asosda o‘rganiladi. Tadqiqot jarayonida «Kifoya»ning soddalashtirilgan, tizimli va ta’limiy xususiyati, «Muxtasar al-Viqoya»ning lo‘nda va qoliplashgan tuzilishi hamda «Majma’ al-Maqsud»ning batafsil va sharhga asoslangan yondashuvi aniqlanadi. Natijada, ushbu asarlarning fiqh ilmidagi o‘rni va ularning uslubiy farqlari yuzasidan xulosalar chiqariladi.

130
14.10.2026

UMUMIY O‘RTA TA’LIM MAKTABLARIDA RAQAMLI VOSITALAR YORDAMIDA O‘QUVCHILARNING INGLIZ TILIDAGI LEKSIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH

Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida ingliz tili darslarida o‘quvchilarning leksik kompetensiyasini raqamli vositalar yordamida rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Leksik kompetensiya tushunchasi I.S.P. Nation, N. Schmitt va S. Thornbury qarashlari asosida tahlil qilinib, so‘zni bilishning shakl, ma’no va qo‘llanish jihatlari ajratib ko‘rsatilgan. So‘z o‘zlashtirishning “payqash”, “esga olish” va “ijodiy qo‘llash” jarayonlari hamda “takrorlash oralig‘i” tamoyili va “ishtirok yuki” gipotezasi raqamli vositalarni tanlashning nazariy asosi sifatida asoslangan. Muallif o‘z pedagogik kuzatuvlariga tayangan holda raqamli vositalarni so‘z o‘zlashtirish bosqichlariga moslab qo‘llashning metodik modelini taklif etadi. Elektron kartochkalar, onlayn viktorinalar, interaktiv mashqlar va o‘quvchilar yaratadigan raqamli mahsulotlarning har bir bosqichdagi o‘rni jadval shaklida keltirilgan. Shuningdek, raqamli vositalardan foydalanishdagi muammolar – texnik imkoniyatlarning tengsizligi, o‘yinga berilib ta’lim maqsadidan chetlashish va so‘zlarni kontekstsiz yodlash xavfi – muhokama qilingan. Xulosada ingliz tili o‘qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar berilgan.

176
14.10.2026

TOG‘AY MUROD ASARLARIDA LINGVOKULTUREMALARNING BADIIY VA SEMANTIK XUSUSIYATLARI

Maqolada Tog‘ay Murod nasrida lingvokulturemalarning badiiy-estetik va semantik xususiyatlari antropotsentrik hamda lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida adibning “Otamdan qolgan dalalar” romani, shuningdek, qissalarida faol qo‘llangan milliy-madaniy mazmunli leksik birliklar, frazeologizmlar, maqol-matallar, urf-odat nomlari, qarindoshlik atamalari, etnografizmlar va ramziy obrazlar tanlandi. Tahlil natijasida yer, dala, ota, ona, ot, polvon, to‘y, duo, oriyat, el-yurt kabi birliklar oddiy nominativ ma’nodan tashqari xalqning tarixiy xotirasi, axloqiy mezonlari, ijtimoiy tajribasi va emotsional bahosini mujassamlashtiruvchi lingvokulturemalar sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Ushbu birliklar personaj xarakterini ochish, milliy ruhni kuchaytirish, voqelikning ijtimoiy-tarixiy qatlamini belgilash va muallif idiostilini yaratishda muhim badiiy vazifa bajaradi.

151
14.10.2026

ISPAN VA PORTUGAL TILLARIDA MILLIY-MADANIY KONSEPTLARNING LINGVISTIK IFODASI

Mazkur maqolada ispan va portugal tillarida milliy-madaniy konseptlarning lingvistik ifodalanish xususiyatlari qiyosiy-lingvistik va lingvomadaniy nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi til va madaniyatning uzviy munosabati, milliy dunyoqarashning leksik, frazeologik, paremiologik hamda metaforik birliklarda namoyon bo‘lishi bilan belgilanadi. Tadqiqotda ispan va portugal tillarida “uy/oila”, “mehnat”, “omad”, “do‘stlik”, “din”, “Vatan”, “insoniy munosabatlar” kabi milliy-madaniy mazmunga ega konseptlarning lingvistik ifodasi tahlil qilindi. Tadqiqot metodologiyasi qiyosiy, tavsifiy, semantik, lingvomadaniy, konseptual va kontekstual tahlil usullarini o‘z ichiga oladi. Tahlil natijalari ispan va portugal tillarida umumiy tarixiy va madaniy tajriba natijasida o‘xshash konseptual modellar mavjudligini, biroq ularning konkret lingvistik realizatsiyasi, metaforik obrazlari, pragmatik xususiyatlari va milliy assotsiatsiyalarida sezilarli tafovutlar mavjudligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, paremiologik birliklar milliy dunyoqarashni ifodalovchi muhim til vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, lingvomadaniyatshunoslik, tarjimashunoslik va ispan hamda portugal tillarini o‘qitish metodikasi uchun amaliy ahamiyatga ega.

291
27.09.2026

БЎЛАЖАК ЎҚИТУВЧИЛАРДА КАСБИЙ МОТИВАЦИЯНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ПСИХОЛОГИК ШАРТ-ШАРОИТЛАРИ

Мазкур мақолада бўлажак чет тили ўқитувчиларида касбий мотивацияни ривожлантиришга хизмат қиладиган психологик шарт-шароитлар муаллифнинг шахсий тадқиқот доирасида ишлаб чиқилган тўрт блокли (мотивацион, мазмуний, жараёнли, натижавий) педагогик модель асосида таҳлил қилинади. Мақолада касбий мотивациянинг психологик механизмлари алоҳида-алоҳида санаб ўтилмасдан, балки улар ўртасидаги ички боғлиқлик ва педагогик амалиёт жараёнидаги конкрет намоён бўлиш шакллари орқали ёритилади. Таклиф этилаётган концептуал жадвал ҳар бир психологик шартнинг тегишли педагогик блокда қандай амалий кўринишга эга бўлишини кўрсатади, бу эса назарий таҳлилни амалиётга яқинлаштиради.

207
27.09.2026

MENTALITET TRANSFORMATSIYASIDA MILLIY XARAKTERGA TA’SIRI

Ushbu moqala O‘zbekiston jamiyati modernizasiyasida mentalitet transformatsiyada milliy xarakterini shakllantirishda shaxsning “ijtimoiy qiyofa”si va “ma’naviy qiyofa”si jamiyat taraqqiyotida katta ahamiyatga ega ekanligi asoslash. Shuningdek, insonning ma’naviy qiyofasi bu insonning ichki dunyosi, axloqiy fazilatlari, e’tiqodi, dunyoqarashi, odob-axloqi, vijdoni va boshqalarga bo‘lgan munosabatini ifodalovchi ma’naviy xususiyatlar majmuasidir. U insonning fikri, so‘zi va amallarida namoyon bo‘lishi ochib berish.

419
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

SPORT VA SOG‘LOMLASHTIRUVCHI GURUH FUTBOLCHILARINING JISMONIY TAYYORGARLIGINI OSHIRISH

Mazkur maqolada tayyorgarlik davrining umumtayyorlov bosqichida 16 yoshli futbolchilarning jismoniy tayyorgarligini oshirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda mashg‘ulotlarni tashkil etish jarayonida jismoniy yuklamalarning hajmi va intensivligini ilmiy asosda optimallashtirishning futbolchilarning tezkorlik, kuch, chidamlilik va umumiy jismoniy tayyorgarlik ko‘rsatkichlariga ta’siri tahlil qilingan. Olingan natijalar mashg‘ulot yuklamalarini individual xususiyatlar hamda tayyorgarlik bosqichiga mos ravishda rejalashtirish sport natijadorligini oshirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.

379
01.08.2026