Ushbu maqolada XIX asrning oxiri - XX asrning boshlarida O‘rta Osiyoda shakllangan jadidchilik harakatining ijtimoiy-ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Jadid ma’rifatparvarlari tomonidan amalga oshirilgan ta’lim islohotlari, matbuot, adabiyot va teatr sohasidagi yangiliklar, shuningdek, ularning milliy o‘zlikni anglash va jamiyatni modernizatsiyalash borasidagi sa’y-harakatlari o‘rganiladi. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Abdurauf Fitrat, Munavvar qori Abdurashidxonov kabi jadid namoyandalarining faoliyati va g‘oyalari tahlil qilinib, ularning o‘lka ijtimoiy-ma’naviy hayotiga qo‘shgan hissasi yoritiladi.

Maqolada Yaponiyaning tsivilizatsiya rivojlanishini o'rganish ko'rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi umrining 40 yildan ortiq qismini yapon sivilizatsiyasini, ayniqsa, uning madaniyati tarixini o‘rganishga bag‘ishlagan sharqshunos olim, akademik Nikolay Iosifovich Konrad faoliyatini atroflicha tahlil qilishdan iborat. N.Konrad birinchilardan bo'lib yapon madaniyatiga Sharq va G'arb madaniyatlari bilan qiyosiy yondashuvni qo'llay oldi, bu esa keyinchalik yapon sivilizatsiyasining jahon madaniyatiga qo'shgan hissasini yangicha baholash imkonini berdi. Ushbu tadqiqotning asosiy xulosasi shundan iboratki, N.Konrad merosi yapon tarixi, madaniyati, adabiyoti va tilini o‘rganishda fundamental ahamiyatga ega bo‘lib, uning yapon adabiyotiga oid tarjima va sharhlari yapon xalqi va uning turmush tarzini tushunishda muhim vositaga aylandi.