MENTALITET TRANSFORMATSIYASIDA MILLIY XARAKTERGA TA’SIRI

Ushbu moqala O‘zbekiston jamiyati modernizasiyasida mentalitet transformatsiyada milliy xarakterini shakllantirishda shaxsning “ijtimoiy qiyofa”si va “ma’naviy qiyofa”si jamiyat taraqqiyotida katta ahamiyatga ega ekanligi asoslash. Shuningdek, insonning ma’naviy qiyofasi bu insonning ichki dunyosi, axloqiy fazilatlari, e’tiqodi, dunyoqarashi, odob-axloqi, vijdoni va boshqalarga bo‘lgan munosabatini ifodalovchi ma’naviy xususiyatlar majmuasidir. U insonning fikri, so‘zi va amallarida namoyon bo‘lishi ochib berish.

235
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

INSON RESURSLARI VA MEHNAT RESURSLARINI BOSHQARISHNING IQTISODIY MOHIYATI

Mazkur maqolada inson resurslari va mehnat resurslarini boshqarishning iqtisodiy mohiyati, ularning nazariy-uslubiy asoslari va bir-biridan farqlovchi jihatlari tahlil qilingan. Klassik va zamonaviy iqtisodiy maktablarning ushbu tushunchalarga bo‘lgan yondashuvlari umumlashtirilib, inson resurslarini boshqarish jarayonining tarkibiy bosqichlari ilmiy asoslangan holda tizimlashtirilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida mehnat resurslari va bandlik bozorining so‘nggi yillardagi dinamikasi rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, jadval va diagrammalar orqali vizuallashtirilgan. Xorijiy mamlakatlarning inson resurslarini boshqarish tajribasi qiyosiy tahlil etilgan hamda milliy iqtisodiyot sharoitida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.

0
25.08.2026

MARTIN HEIDEGGERNING "GUMANIZM HAQIDA XAT" ASARINDAGI BORLIQ VA INSONIYAT O'RTASIDAGI MUNOSABAT

Maqolada Martin Xaydeggerning "Gumanizm haqida maktub" asaridagi borliq va inson o'rtasidagi munosabatlar muammosi tahlil qilinadi. An’anaviy insonparvarlik tanqidining falsafiy asoslari, inson mohiyatini anglashning o‘ziga xos xususiyatlari va tilning Borliqning namoyon bo‘lish maydoni sifatidagi roli o‘rganiladi. Inson borliqning markazi sifatida emas, balki borliq haqiqatini saqlashga chaqirilgan shaxs sifatida qaralishi ko'rsatilgan. Tahlilning germenevtik va qiyosiy-falsafiy usullaridan foydalaniladi. Tadqiqot natijalari global o'zgarishlar kontekstida inson o'ziga xosligi va ma'naviy qadriyatlarni zamonaviy tushunish uchun Xaydegger g'oyalarining dolzarbligini ko'rsatadi. Kalit so'zlar: Borliq, inson, gumanizm, til, borliq, Xaydegger, falsafiy antropologiya.

312
01.08.2026

FRIDRIX NITSHENING FALSAFIY-ANTROPOLOGIK QARASHLARIDA “A’LO ODAM” VA “SO‘NGGI INSON” KONSEPSIYASINING QIYOSIY TAHLILI

Ushbu maqola Fridrix Nitshe falsafasidagi ikki markaziy antropologik konsepsiya – a’lo odam va so‘nggi inson tushunchalarining qiyosiy tahlilini o‘z ichiga oladi. Tadqiqotda mazkur tiplardan biriga ega insonlarning iroda masalasi, axloq va qadriyatlari, o‘z erkiga bo‘lgan munosabati Nitshe qarashlarida namoyon bo‘ladi. A’lo odamning o‘z-o‘zini yenguvchi, qadriyatlari bilan yashovchi jihatlari ko‘rib o‘tilsa, so‘nggi odamning maqsadsiz hayot kechiruvchi obrazi orqali ikkisi qiyoslanadi.

360
02.06.2026

HELMUT PLESSNERNING FALSAFIY ANTROPOLOGIYASIDA INSONNING EKSANTRIK POZITSIYASI

Yigirmanchi asr falsafiy antropologiyasi tabiiy va madaniy fanlarning jadal rivojlanishi davrida inson tushunchalaridagi inqirozga javoban paydo bo'ldi. Ushbu maqolada ushbu sohaning asoschilaridan biri Helmut Plessnerning inson mavjudligining asosiy xususiyati sifatida ekssentrik pozitsiyalilik tushunchasiga asoslangan asosiy g'oyalari ko'rib chiqiladi.

517
21.04.2026

ARASTU VA IBN MISKAVAYH AXLOQIY QARASHLARINING QIYOSIY TAHLILI

Mazkur maqolada antik davr yunon faylasufi Arastu hamda musulmon sharq olamining yirik mutafakkiri Ibn Miskavayhning axloqiy qarashlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida har ikki faylasufning baxt-saodat, fazilat, komil inson va axloqiy kamolot haqidagi gʻoyalari oʻrganiladi. Shuningdek ularning axloqiy konsepsiyalaridagi oʻxshash va farqli tomonlari aniqlanib, Gʻarb va Sharq etikasi oʻrtasidagi bogʻliqlik tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida Ibn Miskovayhning axloqiy qarashlari Aristotel falasafasining oʻzaro ta’sirlashuvi va va bu gʻoyalar islom axloqi bilan boyitilganligi asoslab berildi.

512
25.03.2026

EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHGA ZAMONAVIY YONDOSHUV EHTIYOJI: XORIJ TAJRIBASI TAHLILI

Maqolada zamonaviy jamiyatda ekologik ong va madaniyatning shakllanish jarayonlari, ekologik madaniyatni shakllantirishda yangi yondashuvlarni joriy etish, zamonaviy usul va vositalardan foydalanish, hamda global va mahalliy darajadagi harakatlarni muvofiqlashtirishni ahamiyatini asoslab bergan. Maqolada ekologik madaniyatni rivojlantirishning zamonaviy mexanizmlari va istiqbollari belgilab berilgan.

553
28.02.2026

INSON HAYOTIDAGI SINOVLAR VA SINOV OFATLARINING DONOLIKLARI: ABULFAZL MOIBUDIYNING "KASHF UL-ASROR" TAFSIRINI FALSAFIY TAHLIL

Ushbu maqolada Abulfazli Maybudiyning "Kashf ul-Asror" tafsiri asosida inson hayotidagi sinov va qiyinchiliklarning mohiyati va ahamiyatini falsafiy va irfonistik tadqiq qilish taqdim etiladi. Islom irfonidagi sinov va qiyinchiliklar ruhni poklash, bilimni mustahkamlash va ma'naviy kamolotga erishishning zaruriy bosqichlari sifatida qaraladi. Maybudiyning ta'limotlariga tayanib, muallif sinovlar nafaqat sabr va matonat sinovi, balki Qodir Tangrining irodasi bilan haqiqiy bilim, ilohiy sevgi va fanoga erishish vositasi ekanligini ko'rsatadi. Qiyinchiliklar insonni yuzaki idrokdan mavjudlik va ichki missiyani chuqur tushunishga olib boradigan yashirin ilohiy in'omlar sifatida tushuniladi. Maqolada sinovlarning o'z-o'zini bilishga, irodani mustahkamlashga va insonning ma'naviy yo'lini rivojlantirishga ta'siri tizimli va chuqur o'rganiladi.

839
30.01.2026

ZAMONAVIY NEMIS EKOFALSAFASIDAEKOLOGIK MAS’ULIYAT KATEGORIYASI

Ushbu maqolada zamonavıy nemis ekofalsafasining yutuqlari tahlil qilingan bo’lib, unda Global ekologik inqiroz sharoitida insoniyatning tabiatga nisbatan munosabatini tubdan qayta ko‘rib chiqish ehtiyoji ekofalsafa sohasining mustaqil va ahamiyatli yo‘nalish sifatida shakllanishiga olib keldi. Ayniqsa, XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab, insoniyat faoliyatining tabiatga ta’siri natijasida yuzaga kelgan ekologik muammolar falsafiy tafakkurning ekologik mas’uliyat kategoriyasi atrofida birlashishiga sabab bo‘ldi. Ekologik mas’uliyat tushunchasi nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy-prakseologik ahamiyatga ega bo‘lgan konsepsiyaga aylandi. Bu borada, ayniqsa, nemis ekofalsafasi alohida o‘rin tutadi, chunki unda ekologik mas’uliyat nafaqat nazariy-aksiologik, balki prakseologik aspektda ham chuqur o‘rganilgan.

690
24.12.2025

O'RTA ASR SARQ VA G'ARB Uyg'onish davri FAYLASUFLARNING AXLOQ MASALASIGA MUNOSABATI.

Ushbu maqolada oʻrta asr Sharq uygʻonish va Gʻarb Uygʻonish davri faylasuflarining axloq hodisasiga munosabati yoritilgan. 9—12-asrlarda shakllangan islom maʼrifati doirasida Abu Nasr Forobiy, Ibn Sino, Ibn Rushd, Gʻazzoliy kabi buyuk mutafakkirlar axloq mavzusini nafaqat diniy-falsafiy, balki ijtimoiy, siyosiy va pedagogik nuqtai nazardan ham oʻrgandilar. Gʻarbiy Uygʻonish davri esa 14—16-asrlarda Italiyada boshlangan maʼrifiy inqilob orqali butun Yevropada axloqiy tushunchalarni yangi bosqichga olib chiqdi. Foma Akvinskiy, Dante Aligeri, Erazm Rotterdam, Nikollo Makiavelli kabi mutafakkirlar diniy tafakkurdan dunyoviy dunyoqarashga o‘tish jarayonida “Etika”ni turli yo‘nalishlarda talqin qilganlar. Maqolada ikki davrning o‘xshash va farqli tomonlari qiyosiy tahlil qilinadi va axloq hodisasining Dionat, siyosiy voqealar, madaniy taraqqiyot va fan bilan uyg‘unligi yoritiladi. Natijada, o'rta asrlardagi sharqiy uyg'onish va G'arbiy Uyg'onish davrida shakllangan ushbu merosning zamonaviy dolzarbligi ham namoyon bo'ladi.

1349
23.02.2025