TARJIMA UCHUN MATNLAR TİPOLOGIYASI

Ushbu maqola tarjima jarayonining eng muhim jihati bo'lgan tarjima uchun tegishli matnlarning tipologiyasini ta'kidlaydi. Har xil turdagi matnlarni tushunish tarjimonlarga yangi tilda asl ma'no va maqsadni samarali etkazish uchun o'z yondashuvlarini moslashtirishga yordam beradi. Tarjima muammolarini hal qilish uchun maqbul bo'lgan matn turlari tasnifini yaratishga urinishlar matn turini tahlil qilishda tarjimon ham, tanqidchi ham bir xil mezondan chiqishlari kerak degan muqarrar xulosaga olib keladi.

1154
26.11.2023

XITOY VA O'ZBEK TILLARINING LEKSIKASINI QIYOSIY TAHLIL QILISHDA ZAMONAVIY YONDASHUV

Ushbu maqolada xitoy va o'zbek tillarining leksikasini qiyosiy tahlil qilishda zamonaviy yondashuv asosida qiyoslab tahlil qilingan. O’zbek tilidan xitoy tiliga tarjima qilish, talabalarning chet tiliga til leksik kompetensiyasini takomillashtirishi jarayonidagi leksik interferensiya hodisasiga e’tibor qaratiladi. Ta’lim muassalarida xitoy tilini о‘rganishda yuzaga keladigan qiyinchiliklar aniqlanib, ularga zamonaviy yechib topish va takliflar ishlab chiqish metodlari keltirilgan. xitoy, ingliz va o’zbek tillaridagi miqdor so’zlarning tuzilishi jihatidan tahlilini ko’rib chiqish, tasniflash, ularning o’ziga xos xususiyatlarini yoritib berish va tilni, tilning o’ziga xosligini ta'minlashdagi ahamiyatini ko’rsatib berishdir. Shuningdek, xitoy, ingliz va tillarida miqdor so’zlarni kengroq yoritib berish va o’zbek tili bilan solishtirgan holda ular o’rtasidagi o’xshashlik va farqlarni ko’rsatib berishdir.

1262
25.10.2023

BUGUNGI KUNDA CHET TILINI O‘QITISHDAGI MUAMMOLAR VA KOMPYUTER LINGVISTIKASINING TAHLILI

Ushbu maqolada bugungi kunda chet tilini o‘qitish muammolari va kompyuter lingvistikasi tahlil asoslash orqali bо‘lajak chet tili о‘qituvchisini metodik tayyorlashning tarkibiy va funksional modelini takkomillashtirishning mazmuni va darajalarini aniqlash ularni kasbiy-pedagogik faoliyatga tayyorlashning pedagogik imkoniyatlarini beradi. Bо‘lajak chet tili о‘qituvchilarini zamonaviy usulda tayyorlash masalalari, kreativ fikrlaydigan chuqur bilimga ega, murakkab ijtimoiy va ishlab chiqarish muammolarini hal etishga qodir mutaxassislarni tayyorlash haqida tо‘xtalib ilmiy jihatdan ochib berilgan.

918
14.10.2023

ADABIY TARJIMADA PRAGMATIK YONDOSILADAN FOYDALANISH

So‘nggi yigirma yillikda badiiy tarjimaga pragmatik nuqtai nazardan yondashishga qiziqish kuchaydi, chunki pragmatika ham, tarjima ham kommunikativ vaziyatlar bilan bog‘liq. Badiiy tarjimada pragmatik munosabatlar semantik munosabatlar ustiga qo‘yilgan bo‘lib, manba matnni tahlil qilishda ham, tarjima tilidagi ekvivalent matn yaratishda ham birdek muhim rol o‘ynaydi. Tarjimaning pragmatik moslashuvi maqsadli qabul qiluvchiga xabarning oqibatlarini tushunish va uning majoziy va situatsion ma'nosini anglash imkonini berishi kerak. Maqolada pragmatik muammolar nutq aktlari, presuppozitsiyalar, implikatsiyalar, deyktik ifodalar va xushmuomalalik formulalari kabi pragmatik tamoyillardan foydalangan holda tahlil qilinadi.

903
09.06.2023