ORALIQ KANAL ORQALI BOGʻLANGAN NASOS STANSIYALARIDA AGREGATLARNI ISHGA TUSHIRISH NAVBATINI NOSTATSIONAR OQIM MODELI ASOSIDA ASOSLASH

Maqolada M-3-1 va M-3-2 nasos stansiyalarini bogʻlovchi 5 km uzunlikdagi oraliq kanalda agregatlar yoqilganda va toʻxtaganda yuzaga keladigan nostatsionar oqim Sen-Venan tenglamalari bilan modellashtirilgan. M-3-1 da agregat yoqilgandan keyin M-3-2 agregatini yoqishning optimal kechikishi chuqurlik 2,0-3,0 m va gʻadir-budurlik 0,025-0,035 boʻlganda 17-58 daqiqa ekanligi, uni ikki barqaror sath egri chizigʻi orasidagi hajm boʻyicha 5 % gacha aniqlikda hisoblash mumkinligi koʻrsatilgan. Agregatlar bir vaqtda yoqilganda M-3-2 avankamerasidagi sath 0,15-0,51 m ga pasayadi.

6
22.11.2026

DEMOKRATIK HUQUQIY DAVLAT QURILISHI VA FUQAROLIK JAMIYATI RIVOJLANISHINING NAZARIY ASOSLARI HAMDA ZAMONAVIY INSTITUTSIONAL MEXANIZMLARI

Maqolada demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati o‘rtasidagi munosabatlar huquqiy kafolat, ishtirok va hisobdorlik birligi asosida tahlil qilinadi. Institutsional, kommunikativ va ko‘p markazli boshqaruv yondashuvlari O‘zbekistonning konstitutsiyaviy normalari bilan qiyoslanadi. Tahlil asosida huquqiy kafolatdan qaror ijrosidagi kamchiliklarni tuzatishgacha bo‘lgan oltita o‘zaro bog‘liq bosqich taklif etiladi. Jamoatchilik nazorati, ijtimoiy sheriklik va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarishning imkoniyatlari hamda cheklovlari ajratiladi. Institutlar samaradorligini tadbirlar soni bilan emas, asoslantirilgan javob, huquqni tiklash va ishtirokdagi teng imkoniyatlar orqali baholash mezonlari ishlab chiqiladi. Natijalar normativ-konseptual xususiyatga ega.

6
22.11.2026

HODI ZARIF ILMIY MEROSINING JAHON FOLKLORSHUNOSLIGIDA TALQIN ETILISHI: QIYOSIY-ADABIYOTSHUNOSLIK VA METODOLOGIK TAHLIL

Mazkur maqolada o‘zbek folklorshunosligining yirik namoyandasi Hodi Zarif (Hodi Tillaevich Zarifov) ilmiy merosining jahon folklorshunosligida o‘rganilishi, xorijiy olimlar tomonidan talqin etilishi va xalqaro ilmiy tafakkur taraqqiyotiga ta’siri tadqiq etiladi. Olimning o‘zbek xalq og‘zaki ijodi namunalarini to‘plash, tizimlashtirish, matnshunoslik asosida tayyorlash, nashr etish hamda nazariy jihatdan o‘rganish borasidagi ilmiy faoliyati kompleks tahlil qilinadi.

4
22.11.2026

O'ZBEKISTON VA XITOY O'RTASIDAGI IQTISODIY VA IJTIMOIY HAMKORLIK: INVESTITSIYA, SAVDO VA BANDLIK (2023–2026)

Maqolada O'zbekiston va Xitoy o'rtasidagi 2023–2026 yillardagi iqtisodiy va ijtimoiy hamkorlik tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi Xitoyning respublikaning eng yirik investoriga va yetakchi tashqi savdo sherigiga aylanishi bilan belgilanadi. Tadqiqot tizimli, qiyosiy-tavsiflovchi va strukturaviy-funktsional usullardan foydalangan holda hujjatlar, milliy statistika va analitik sharhlarning sifatli tahliliga asoslangan. Aniqlanishicha, to'plangan Xitoy investitsiyalari 2016-yildagi 300 million dollardan kamdan 2025-yil o'rtalariga kelib 10,7 milliard dollarga oshgan; qo'shma loyihalar portfeli 58 milliard dollardan oshgan; o'zaro savdo aylanmasi esa 2025-yil oxiriga kelib 17,8 milliard dollarga yetgan. Xitoy birinchi marta O'zbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar soni bo'yicha birinchi o'rinni egalladi (2026-yil boshida 5044 ta kompaniya). Ijtimoiy sohada yangi effektlar aniqlandi: qo'shma korxonalar uchun kadrlar tayyorlash, Xitoyda o'qituvchilarni tayyorlash va mintaqalarda ish o'rinlarini yaratish. Ishning amaliy ahamiyati hamkorlikning ta'sirini tizimlashtirish va uning assimetriyasini kamaytirish choralarini asoslashda yotadi.

300
14.10.2026

TOG‘AY MUROD ASARLARIDA LINGVOKULTUREMALARNING BADIIY VA SEMANTIK XUSUSIYATLARI

Maqolada Tog‘ay Murod nasrida lingvokulturemalarning badiiy-estetik va semantik xususiyatlari antropotsentrik hamda lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida adibning “Otamdan qolgan dalalar” romani, shuningdek, qissalarida faol qo‘llangan milliy-madaniy mazmunli leksik birliklar, frazeologizmlar, maqol-matallar, urf-odat nomlari, qarindoshlik atamalari, etnografizmlar va ramziy obrazlar tanlandi. Tahlil natijasida yer, dala, ota, ona, ot, polvon, to‘y, duo, oriyat, el-yurt kabi birliklar oddiy nominativ ma’nodan tashqari xalqning tarixiy xotirasi, axloqiy mezonlari, ijtimoiy tajribasi va emotsional bahosini mujassamlashtiruvchi lingvokulturemalar sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Ushbu birliklar personaj xarakterini ochish, milliy ruhni kuchaytirish, voqelikning ijtimoiy-tarixiy qatlamini belgilash va muallif idiostilini yaratishda muhim badiiy vazifa bajaradi.

265
14.10.2026

ISPAN VA PORTUGAL TILLARIDA MILLIY-MADANIY KONSEPTLARNING LINGVISTIK IFODASI

Mazkur maqolada ispan va portugal tillarida milliy-madaniy konseptlarning lingvistik ifodalanish xususiyatlari qiyosiy-lingvistik va lingvomadaniy nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi til va madaniyatning uzviy munosabati, milliy dunyoqarashning leksik, frazeologik, paremiologik hamda metaforik birliklarda namoyon bo‘lishi bilan belgilanadi. Tadqiqotda ispan va portugal tillarida “uy/oila”, “mehnat”, “omad”, “do‘stlik”, “din”, “Vatan”, “insoniy munosabatlar” kabi milliy-madaniy mazmunga ega konseptlarning lingvistik ifodasi tahlil qilindi. Tadqiqot metodologiyasi qiyosiy, tavsifiy, semantik, lingvomadaniy, konseptual va kontekstual tahlil usullarini o‘z ichiga oladi. Tahlil natijalari ispan va portugal tillarida umumiy tarixiy va madaniy tajriba natijasida o‘xshash konseptual modellar mavjudligini, biroq ularning konkret lingvistik realizatsiyasi, metaforik obrazlari, pragmatik xususiyatlari va milliy assotsiatsiyalarida sezilarli tafovutlar mavjudligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, paremiologik birliklar milliy dunyoqarashni ifodalovchi muhim til vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, lingvomadaniyatshunoslik, tarjimashunoslik va ispan hamda portugal tillarini o‘qitish metodikasi uchun amaliy ahamiyatga ega.

362
27.09.2026

БЎЛАЖАК ЎҚИТУВЧИЛАРДА КАСБИЙ МОТИВАЦИЯНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ПСИХОЛОГИК ШАРТ-ШАРОИТЛАРИ

Мазкур мақолада бўлажак чет тили ўқитувчиларида касбий мотивацияни ривожлантиришга хизмат қиладиган психологик шарт-шароитлар муаллифнинг шахсий тадқиқот доирасида ишлаб чиқилган тўрт блокли (мотивацион, мазмуний, жараёнли, натижавий) педагогик модель асосида таҳлил қилинади. Мақолада касбий мотивациянинг психологик механизмлари алоҳида-алоҳида санаб ўтилмасдан, балки улар ўртасидаги ички боғлиқлик ва педагогик амалиёт жараёнидаги конкрет намоён бўлиш шакллари орқали ёритилади. Таклиф этилаётган концептуал жадвал ҳар бир психологик шартнинг тегишли педагогик блокда қандай амалий кўринишга эга бўлишини кўрсатади, бу эса назарий таҳлилни амалиётга яқинлаштиради.

258
27.09.2026

MENTALITET TRANSFORMATSIYASIDA MILLIY XARAKTERGA TA’SIRI

Ushbu moqala O‘zbekiston jamiyati modernizasiyasida mentalitet transformatsiyada milliy xarakterini shakllantirishda shaxsning “ijtimoiy qiyofa”si va “ma’naviy qiyofa”si jamiyat taraqqiyotida katta ahamiyatga ega ekanligi asoslash. Shuningdek, insonning ma’naviy qiyofasi bu insonning ichki dunyosi, axloqiy fazilatlari, e’tiqodi, dunyoqarashi, odob-axloqi, vijdoni va boshqalarga bo‘lgan munosabatini ifodalovchi ma’naviy xususiyatlar majmuasidir. U insonning fikri, so‘zi va amallarida namoyon bo‘lishi ochib berish.

481
25.08.2026

UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA ALISHER NAVOIY G‘AZALLARINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY METODIKASI VA NAZARIY ASOSLARI XUSUSIDA

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida, xususan Sirdaryo viloyati Oqoltin tumani 4-umumta'lim maktabi tajribasi misolida, Alisher Navoiy g‘azallarini o‘qitishning o‘ziga xos muammolari, nazariy asoslari va innovatsion yechimlari xalqaro IMRaD (Introduction, Methods, Results, and Discussion) standarti asosida tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning mumtoz matnni tushunish va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida interfaol pedagogik texnologiyalar, maxsus lug‘at bilan ishlash tizimi hamda kognitiv yondashuvlar sinovdan o‘tkazildi. Olingan natijalar an’anaviy yod oldirish metodikasidan ko‘ra, tahliliy-mantiqiy yondashuv samaradorligi yuqori ekanligini ko‘rsatdi.

393
24.07.2026

SURXONDARYO VOHASIDA AN’ANAVIY OILAVIY QADRIYATLAR VA DINIY URF-ODATLARNING ZAMONAVIY TRANSFORMATSIYASI

Ushbu maqolada Surxondaryo vohasida shakllangan an’anaviy oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarning tarixiy-etnografik asoslari hamda ularning zamonaviy transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. O‘zbek xalqining oilaviy qadriyatlari, xalq og‘zaki ijodi, milliy urf-odatlari va islom dini ta’limotlarining oilaviy tarbiya tizimidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, globallashuv, urbanizatsiya, mehnat migratsiyasi hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’sirida Surxondaryo vohasidagi oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarda kuzatilayotgan o‘zgarishlar ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari oilaviy qadriyatlarning zamonaviy sharoitda ham o‘zining ma’naviy-axloqiy ahamiyatini saqlab qolayotganini hamda yosh avlodni milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalashda muhim omil bo‘lib xizmat qilishini ko‘rsatadi.

432
24.07.2026

RUS TILI TA’LIMINI TAKOMILLASHTIRISHDA ZAMONAVIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARINING DIDAKTIK IMKONIYATLARI (OLIY TA’LIM MISOLIDA)

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida rus tilini o‘qitish jarayonini takomillashtirishda zamonaviy ta’lim texnologiyalarining didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv, raqamli ta’lim vositalari, interfaol metodlar, modulli ta’lim texnologiyalari hamda kommunikativ yondashuvning rus tili ta’limi sifatini oshirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarning talabalarning kommunikativ kompetensiyasi, mustaqil fikrlashi, ijodiy faoliyati va kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari rus tili ta’limini modernizatsiya qilish va ta’lim samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

465
26.06.2026

YUQORI SINF O‘QUVCHILARIDA KASB TANLASH MOTIVATSIYASI SHAKLLANISHINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLARI

Quyidagi maqolada yuqori sinf o‘quvchilarida kasb tanlash motivatsiyasining shakllanishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar – oila muhiti, tengdoshlar guruhi, ta’lim muassasasi va shaxsiy-psixologik xususiyatlar – keng tahlil qilinadi. Ushbu omillarning kasbiy yo‘nalganlik, qiziqish va qaror qabul qilish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. O‘tkazilgan kuzatishlar va nazariy tahlillar asosida maktablarda kasbga yo‘naltirish ishlarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.

550
15.06.2026