АBU NАЅR FОRОBIY ILMIY QАRАЅHLАRINING ЅHАХЅ INTЕLLЕKTUАL MАDАNIYАTINI RIVОЈLАNIЅHTIRISHDАGI О‘RNI

Mazkur maqolada Abu Nasr Forobiyning ilmiy merosida keltirilgan mantiqiy fikrlar hamda ularning shaxsni intellektual salohiyatini shakllantirishdai o‘rni va ahamkyati falsafiy tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada allomaning fikrlari o‘zaro qiyosiy tahlil qilinib, hozirgi davrdagi ijtimoiy munosabatlarni shakllanishiga ta’siri atroflicha o‘rganilgan.

440
29.01.2025

КРЕДИТ-МОДУЛЬ ТИЗИМИ ВА МУСТАҚИЛ ТАЪЛИМНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ ДОЛЗАРБ МУАММОЛАРИ ВА ЕЧИМЛАРИ

Рақамли таълим технология муҳитида талабанинг ўқишга самарадорлигини таъминлашда мустақил таълимнинг ўрни катта аҳамиятга эгадир. Мустақил таълим барча даврларда ўқитиш тизимида муҳим бўғин бўлиб келган.Айниқса, шарқ -мусулмон билимдонлар уйларида асосий ўқиш мустақил таълим орқали амалга оширилган. “Мадраса” сўзининг Ўзбекистон ҳудудида келиб чиқиши ҳамда, илмий манбалар таҳлилига кўра, айнан шу мустақил таълим туфайли Абу Наср Форобий 72 тилда мулоқот қилиш қобилиятига эгаллаганлиги, мазкур таълимнинг долзарблигини кўрсатади. Мустақил таълим туфайли Аристотель асарларини бизга шарҳлаб тушунтириб берди. Мустақил таълим тўғри ташкил этиш, ривожланган давлатларда барча соҳаларнинг шиддат билан илгарилаш омили ҳисобланиб, бу эса ушбу синалган технологик дастурларни бизда ҳам интегратция қилиш учун халқаро мемарандумларга эҳтиёжимизни оширмоқда. Тажрибада исботлаган илмий манбалардаги назарий ғояларни, хақиқий амалиётда меҳнат бозори товарига айлантириш ва бу товарни бозорга чиқариш ҳамда тайёр товарларни тижоратлаштириш яъни молиявий киримга айлантириш олий таълим муассасаларининг асосий вазифаси бўлиб турибди. Келтирилган таҳлиллар, мустақил таълим давлат ва нодавлат олий таълим муассасаларининг асосий вазифаси эканлигини исботлайди. Ўзбекистон олий таълим муассасаларининг илғор HEMIS дастури талабларидан келиб чиқиб, мустақил таълимни киритиш, мустақил тайёрланган ўқув материалини тақдим этишда плагиатнинг олдини олиш долзарб бўлиб бормоқда. Интернет ва ундаги программаларнинг кескин даражада ривожланиши, талабаларнинг ўқув адабиётларини ўқиб, илмий манбалардан фойдаланган ҳолда мустақил ишни тайёрлаб HEMIS дастурига юклаш эмас, балки сунъий интеллектлар кўмагида кўр-кўрона тақдим этиб бермоқда. Ваҳоланки, ҳар бир мустақил ишдан ишни тайёрлаган талабада баҳс-мунозарага киришиш, илмга мотиватцияси шаклланиши лозим. Ушбу мақолада мустақил таълимнинг бугунги кундаги долзарб бўлиб турган мазкур жиҳатлари ҳақида ўринли мулоҳазалар таҳлил қилинади, зарур хулоса ва таклифлар берилган.

555
29.01.2025

MAKTABDA RUS TILI O‘QITISHDA FORMATIV BAHOLASH TEXNOLOGIYASI.

Baholash o'quvchiga kuchli va ko'p qirrali ta'sir sifatida qaraladi. Bu ta'lim faoliyatining borishiga, muvaffaqiyatga, motivatsiyaga va bolaning ma'lum shaxsiy xususiyatlarini shakllantirishga ta'sir qiladi. Pedagogika tarixida baholash komponenti turli xil talablarga ega bo'lgan: jismoniy jazodan tortib, umuman baholanmaslikgacha.

442
17.01.2025

O‘ZBEKISTONDA BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINING KO‘RINISHI

Butun yer yuzida diniy bag‘rikenglik, diniy konfessiyalararo o‘zaro hurmat, bir-birini tushunish asosiy hayotiy tamoyilga aylanmoqda. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlarning asl mohiyati ham millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik, o‘zaro manfaatli va amaliy ruhdagi tashqi siyosat yuritishga yo‘naltirilgan, mamlakatimizning xalqaro nufuzini yanada oshirishga qaratilgan. Globallashuv hayotimizga tobora tez va chuqur kirib kelayotganining asosiy omili va sababi xususida gapirganda shuni ob’yektiv tan olish kerak – bugungi kunda har qaysi davlatning taraqqiyoti va ravnaqi nafaqat yaqin va uzoq qo‘shnilar, balki jahon miqyosida boshqa mintaqa va hududlar bilan shunday chambarchas bog‘lanib boryaptiki, biron mamlakatning bu jarayondan chetda turishi ijobiy natijalarga olib kelmasligini tushunish, anglash qiyin emasdir.

768
27.12.2024

ГЛОБАЛЛАШУВ ЖАРАЁНИ ШАРОИТИДА ЁШЛАР ФАОЛЛИГИНИ ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ

Ёшлар маънавий қиёфасида содир бўлган ўзгаришлар мамлакат ичидаги сиёсий вазият барқарорлигини таъминлаш, миллий ва миллатлараро тотувликни сақлаш, инсон ҳуқуқлари ва эркинлигини ҳимоя қилиш, янги жамият барпо этишда глобаллашув жараёнининг ютуқларига таянишга қаратилган кўп қиррали фаолиятда, яқин ўтмишда камситилган миллий муаммоларни ҳал қилишда, хусусан миллий тилни, маданий-маънавий меросни, тарихий хотирани тиклашда ҳам яққол намоён бўлмоқда.

506
27.12.2024

ХАЙБАР АДАБИЙ МАКТАБИ ВАКИЛЛАРИ ИЖОДИДА АДАБИЙ АНЪАНА ВА БАДИИЙ МАҲОРАТ МАСАЛАЛАРИ

Ушбу мақолада Хайбар адабий мактаби вакиллари ижодида вазн (шеърий тизим), адабий анъана ва бадиий маҳорат масалалари таҳлилга тортилган бўлиб, таҳлил жараёнида асосий эътибор анъанавий шеърий санъатларнинг бадииятига қаратилган.

416
27.12.2024

BUGUNGI KUNDA ZAMONAVIY TILSHUNOSLIKDA ASSOTSIATIV MAYDONNI O‘RGANISHNING AHAMIYATI

Ushbu maqolada bugungi kunda zamonaviy tilshunoslikda assotsiativ maydonni o‘rganishning ahamiyati yoritilgan. Ma’lumki, inson borliqni til orqali anglaydi, tushunadi va his etadi. So‘zlar ongimizda muayyan guruhlarni tashkil qiladi. Ularning ma’nosini anglash uchun har bir guruh mohiyat, undagi so‘zlar voqelik, ma’nolar orqali ifodalangan bilim ekanligini tushunish lozim. Tilshunoslikda bu kabi til birliklarning shakliy yoki mantiqiy-semantik belgisiga ko‘ra o‘zaro birlashuviga assotsiatsiya deb qaraladi. Predmet hamda so‘z haqidagi tasavvurni bir-biridan ayro tushunish mumkin emas.

497
27.12.2024

“UCHINCHI RENESSANS – TA’LIM VA TARAQQIYOT: O‘TMISH, BUGUN VA KELAJAK”

Maqola Markaziy Osiyoda IX-XII va XIV-XV asrlarda yuz bergan birinchi va ikkinchi tamaddun yoki ilmiy taraqqiyot jarayonlariga bag‘ishlanadi. Maqolada O‘rta asr Sharq allomalarining ilmiy merosi va ularning ahamiyati haqida o‘quvchilarga ma’lumotlar berilgan. Shuningdek tamaddun davri olimlarining ilmiy merosi, ushbu ilmiy merosning jahon ilm-fan rivojiga qo‘shgan hissasi haqida ham ma’lumotlar keltirilgan.

569
15.12.2024

IQTISODIYOTNING GLOBALlashuvi SHARTOTIDA KIMYO SANOATI KORXONALARI FAOLIYATINI TAKMONLASH OLISH TAJRIBASI.

Maqolada kimyo sanoatidagi xorijiy tajriba o'rganiladi. Rivojlangan mamlakatlarda kimyo sanoati korxonalari faoliyati yuqori sifat standartlari, innovatsion yondashuvlar va barqaror rivojlanishga asoslangan.

454
24.11.2024

O‘QITUVCHINING KASBIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH MUAMMOLARI VA UGA ZAMONAVIY TALABLAR.

Maqolada o‘zbek jamiyati, ta’lim tizimi, hokimiyat organlari, talabalar va ularning o‘qituvchilari malakasi darajasiga qo‘yiladigan asosiy talablar muammolari ochib berilgan. Tadqiqotning maqsadi - o'qituvchilarning kasbiy kompetentsiyasining eng dolzarb muammolarini aniqlash, shuningdek, o'qituvchilarning psixologik ta'limidagi kamchiliklarni ko'rib chiqish va o'rganish misolida ularni hal qilish yo'llarini topish va ushbu darajadagi kompetentsiyalarni takomillashtirish, O‘zbekiston ta’lim tizimiga inklyuziv ta’limni joriy etish va rivojlantirish sharoitida. Muallif ushbu sohadagi asosiy muammolarni ta'kidlaydi.

617
17.11.2024

МАШИНА-ТРАКТОР АГРЕГАТЛАРИ ТИТРАШ МАНБАЛАРИНИ ТАДҚИҚИ ВА УЛАРНИ ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАШ

Ушбу мақолада машина-трактор агрегатлари титраш манбаларини тадқиқи, уларни магнит қисқич ва виброўлчагич ёрдамида ўлчаш, двигателнинг айланиш частотаси ва трансмиссиясининг шовқин хусусиятлари анализ қилинган.

475
02.11.2024

YOSHLAR TAFAKKUR TARZI HAMDA YOSHLAR BUNYODKORLIK FAOLIYATINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI

Yoshlar tafakkur tarzi hamda yoshlar bunyodkorlik faoliyatini shakllantirish omillariilmiy jihatdan asoslab berildi. Bugungi kunnda shaxs madaniy saviyasi shakllanishi jarayonining ob’ektiv shart-sharoitlari va sub’ektiv omillari, ijtimoiy-falsafiy jihatlari hamda bu boradagi madaniy-ma’rifiy ishlarni takomillashtirishning xususiyatlarini ochib berish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Davlat tomondan yaratib berilgan huquqiy, ijtimoiy, iqtisodiy, ma’naviy, tashkiliy imkoniyatlardan foydalanib, yoshlarimiz ongiga bunyodkorlik g‘oyalarini singdirish bugungi kundagi milliy pedagogikamizning asosiy muammolaridan biri hisoblanadi.

552
02.11.2024